Rhône in White

Een zomeravond. Une nuit blanche. In de zonovergoten Rhônevallei woelt iets nieuws onder de oude ranken: een stille omwenteling. Wit wint terrein. Eeuwenlang domineerde rood, nu komt wit naar voren. Verfrissend, verleidelijk, vol spanning en subtiliteit. Klaar om het seizoen te kleuren.

Ik ontving een perspakje van Alice Bown Agency (link) dat bestond uit: een witte schat uit de Rhône, vergezeld van een boeket witte bloemen – een ode aan de rijkdom van nuance. Alles wit, maar geen twee dezelfde. Er zat bovendien een uitnodiging bij voor maandag 16 juni te Kattebroek (Dilbeek). Een verborgen tuin, een steenworp van Brussel. 100 wijnen, 100 gasten. 1 dresscode: wit. Een avond van proeven, dwalen, ontdekken. Tasting, walking dinner, workshop. Perfect voor mijn rubriek “wijn in de kijker” dus twijfelde ik geen seconde en bestelde een wit zomerkleed en een witte handtas (want wit, dat is nu een kleur die ik niet heb in mijn kleerkast hangen).

De wijn afgebeeld op bovenstaande foto: Domaine La Ligière, Chante Coucou, 2023. AOC Muscat de Beaumes-de-Venise, VDN Blanc.

• Vin cépage: Muscat blanc à petits grains 100%

• Vin label agricole: AB Agriculture Biologique Certifié par FR-BIO-01 Agriculture France

Het programma van de avond zag er als volgt uit:

• 17:30: Start wijnproeverij en cocktailbar
• 18:00 – 18:45 uur: Workshop De Witte Cocktail – Maak je eigen cocktail onder leiding v/d beroemde Robbe Dupon van Cocktail & Talks
• 18:30-21:30 uur: Walking dinner met 4 buffetten, bereid door Michelin-sterrenchef Dominique Tondeurs. Voor nog meer gezelligheid werd de avond begeleid door de Up’Swing gipsy jazzband!
  18:30-20:30 uur: “Blind Taste” – Proef, raad en maak kans op een exclusieve doos met 6 flessen witte wijn uit de Rhônevallei.

De Rhônevallei en zijn specifieke druivenrassen

De Rhônevallei in Frankrijk is verdeeld in twee hoofdgebieden: Noord-Rhône en Zuid-Rhône. Elk gebied kent zijn specifieke druivenrassen. In het noorden zij het vaak monocepage (één druif) wijnen, in het zuiden vaak assemblages (blends van meerdere druiven).

Syrah is de enige toegestane blauwe druif voor rode wijnen in Noord-Rhône. Voor de witte wijnen van het Noord-Rhône gebied gaat het vooral om Viognier (mijn favoriete druif! Lekkere aroma’s van perzik, abrikoos, bloemen), Marsanne en Roussanne druiven.

In het Zuid-Rhône gebied kome voor rood de volgende druiven aan bod: Grenache Noir – Syrah – Mourvèdre – Cinsault en Carignan. De witte wijnen daarentegen worden in het Zuid-Rhône gebied gemaakt van Grenache Blanc – Clairette – Bourboulenc – Roussanne – Marsanne en Viognier.

Wist je trouwens dat 68% van de geproduceerde Rhône wijnen naar Europa geëxporteerd worden? Als we meer in detail kijken naar de Top 10 export bestemmingen dan zien we België met 19% op de eerste plaats pronken. In 2024 ging het om een export van: 149.041 hl Rhône wijnen.

Tasting

Op deze mooie zomeravond mochten we dus honderd Rhône wijnen proeven. Geen schrik, ik heb ze niet allemaal geproefd en gretig gebruik gemaakt van de spuwemmers. De wijnen waren ingedeeld in “tafels” die telkens een bepaalde categorie Rhône wijnen aanboden.

Deze categorieën werden als volgt opgemaakt: fris & levendig, fruitig & rond, rijk & complex, mousserende en versterkte wijnen. Hieronder volgt wat meer info over elke specifieke categorie. Deze info komt uit de brochure opgemaakt door Alice Bown Agency.

Fris & levendig

Een profiel gebaseerd op frisheid, levendigheid en aroma’s van citrus en witte vruchten.

 Druivenrassen:

Grenache, bourboulenc, piquepoul B, ugni Blanc, carignan B, viognier, muscat petits grains, roussanne en rolle – clairette en marsanne spelen een minder belangrijke rol.

Terroirs:

Bodems met weinig beperkingen, relatief koel. Geen kiezels, maar eerder kleigronden die frisheid kunnen behouden. Koelere klimatologische omstandigheden ontstaan door hoogte, ligging, en drainagecapaciteit.

Wijnbouw:

De druiven worden vroeg geoogst om de variëteitsspecifieke aroma’s van citrus en witte vruchten te behouden (vooral bij viognier en clairette). Vroege oogst bevordert levendigheid (hogere zuurtegraad, lager suikergehalte en dus lager potentieel alcoholgehalte).

Vinificatie:

Reductieve vinificatie om de aromatische kenmerken van de druif en de frisheid te bewaren. Gistingstemperaturen tussen 12°C en 18°C; onder 14°C voor een esterig (fruitig) profiel.

Proeven:

Citrusachtig, floraal, witte vruchten. Variëtale thiolen (zoals grapefruittonen) worden benadrukt door de vinificatie. Levendige structuur en frisse zuurtegraad in de mond.

Gelegenheid:

Als aperitief, of in combinatie met zomerse salades en geitenkaas.

Fruitig & rond

Aroma’s van steenvruchten en tropisch fruit, rondheid en balans.

Druivenrassen:

Grenache, clairette, bourboulenc, marsanne, roussanne, rolle, viognier, muscat petits grains.

Terroirs:

Alle terroirs, behalve koelere locaties die enkel geschikt zijn voor viognier, marsanne en roussanne.

Wijnbouw:

Oogst op rijpheid, in het bijzonder clairette > 12,5% alc. vol.

Vinificatie:

Oxidatie vermijden om vroegtijdige veroudering en verlies van frisheid te voorkomen. Fermentatie tussen 12°C en 18°C. Niet boven 14°C voor een esterrijk profiel. Zorgvuldige selectie van gist is belangrijk voor de gewenste stijl.

Proefnotities:

Aroma’s van tropisch fruit, steenvruchten (perzik, abrikoos). Ronde en vlezige textuur in de mond, in balans gehouden door zuren. Variëteit gebonden thiolen zoals exotisch fruit (passievrucht, mango).

Geadviseerde gelegenheid:

Visgerechten, wit vlees, kazen.

Rijk & complex

Meer complexe wijnen, geschikt om te laten rijpen, met aroma’s van rijpe, gekonfijte en gedroogde vruchten

Druivenrassen:

Grenache, clairette, bourboulenc, viognier, roussanne, marsanne, witte carignan (oude wijnstokken), clairette rose.

Terroirs:

Alle terroirs, behalve koelere locaties voor viognier, marsanne en roussanne; voorkeur voor garrigue-terroirs bij witte carignan.

Wijnbouw:

Oogst bij over-rijpheid (clairette, bourboulenc, witte carignan > 12,5% of 13%), vooral viognier (++).

Vinificatie:

Doorgaans langere rijping, vooral op eikenhouten vaten of barriques.

Proefnotities:

Aromatische complexiteit met fruitige, kruidige en minerale tonen. Soms ook houttonen, geroosterde aroma’s of honingtoetsen door veroudering. Variëteit aroma’s uit de druif combineren met secundaire aroma’s uit de vinificatie en veroudering. Geen thiolen meer (verdwenen door rijping en zuurstofopname). De smaak is geconcentreerd, weelderig, met lengte.

Geadviseerde gelegenheid:

Wijnen met rijpingspotentieel die tijdens de hele maaltijd kunnen worden geserveerd.

Mousserende en versterkte wijnen

Druivenrassen:

De Clairette de Die Tradition vertegenwoordigt de voornaamste productie van de wijnmakers uit de Diois-regio. Ze wordt geproduceerd met een unieke wijnmaaktechniek: het “ancestrale dioise-proces”.
Het geheim van deze productie is gebaseerd op twee specifieke druivenrassen. De witte muskaat, waarvan de compacte trossen kleine druiven ten minste 75% van de blend uitmaken, en de witte clairette, waarvan de langwerpige druiven de zoete smaak van de muskaat verlichten en de wijn verfijning en finesse geven.

Wijnbouw:

Na een oogst die soms meer dan zes weken duurt, markeert het einde van de druivenpluktijd het begin van een andere periode: de vinificatie. De druiven worden snel geperst en vervolgens in vaten geplaatst bij lage temperaturen, wat het proces nabootst dat door de Voconces in de oudheid werd gebruikt, waarbij ze de kruiken in het ijskoude water van hun lokale rivieren plaatsten.

Wijnmaken:

De gisting begint dan en verloopt langzaam om de waardevolle suikers van de druiven te behouden. Dit proces duurt minimaal één tot twee maanden. Voordat de druivenmost volledig in wijn is omgezet, wordt deze gebotteld en nog eens vier maanden bewaard — en soms zelfs langer. De flessen worden zorgvuldig bewaakt door de wijnmakers in hun kelders bij een constante temperatuur van ongeveer 12°C. Hierdoor wordt het fermentatieproces verlengd. De gisting stopt vanzelf wanneer het alcoholpercentage in de wijn tussen de 7 en 9% bereikt, en de wijn klaar is voor verkoop.

Enkele sfeerbeelden van de avond

Afsluiten doe ik met enkele sfeerbeelden van deze perfect georganiseerde avond. Dank je wel Alice Bown Agency voor de uitnodiging. We hebben genoten en heel wat nieuwe Rhône wijnen ontdekt. We kunnen onze wijnfrigo alweer vullen en onze keuze maken uit het mooie aanbod van witte Rhône wijnen.